الشيخ الصدوق ( مترجم : مسترحمي )

6

علل الشرايع ( فارسي )

باب اول علت شباهت فرزند بعمو و يا دائى خود ، و جهت آنكه آسمان را اسماء ، و دنيا را دنيا ، و آخرت را آخرت ، و آدم را آدم ، و حوا را حوا ، و درهم را درهم ، و دينار را دينار ناميدند ، و جهت آنكه باسب إجد ، و بقاطر عد ، و بالاغ خر گفتند . رئيس المحدثين و ناقد الاخبار و حافظ الاحاديث الذى ولد بدعاء صاحب الامر و ولى العصر شيخ صدوق عليه الرحمة و حشره الله مع أوليائه بسند خود روايت مىكند و مرقوم فرموده . 1 - حديث نمودند ما را . . . كه روزى خدمت أمير المؤمنين عليه السّلام مردى يهودى آمد عرض كرد به آن حضرت : چند مطلبست از شما ميپرسم اگر جواب را بطور صحيح بدهيد دين مقدس اسلام را اختيار مينمايم . آن حضرت فرمود : هر چه بفكرت ميرسد و ميخواهى سؤال كن كه اگر به تمام اقطار عالم بگردى كسى را عالمتر از ما اهل بيت ( پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله ) نخواهى يافت ، يهودى گفت : بيان كنيد كه اين زمين بر چه چيزى قرار گرفته و چگونه مىشود كه فرزندى شبيه عمو و يا دائى خود ميگردد ، و كدام نطفه ( از مرد يا از زن ) مو و پوست و خون و گوشت و استخوان و رگ ( بدن فرزند ) مىشود ، و چرا آسمان را سماء ، و دنيا را دنيا ، و آخرت را آخرت ، و آدم را آدم ، و حوا را حوا و درهم را درهم ، و دينار را دينار ناميدند ، و چرا باسب إجد ، و بقاطر عد ، و بالاغ خر گفتند . فرمود : اما زمين قرار گرفته بر دوش ملكى و پاهاى او به روى سنگ محكم و بزرگيست ، و آن سنگ بر شاخ گاو . ( نرى ) است و دست و پاهاى گاو بر پشت ماهى است در درياى اسفل ، و دريا بر ظلمت ، و ظلمت بر باد عقيم ، و باد عقيم بر ثرى ( خاك